စက္တင္ဘာတြင္ေႂကြလြင့္ခဲ့ရေသာ ေရႊဝါေရာင္အလင္းတန္း

ဦးဝိစာရလမ္းဟူသည္ မဟာရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ အထင္ကရ ေပတရာလမ္းမႀကီးအျဖစ္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္သူ ၿမိဳ႕ေတာ္သားတုိင္း သိၾကပါသည္။ လြတ္လပ္ေရးမရခင္ ထိုလမ္းမႀကီးကို ဗြိဳင္းလမ္းဟု ေခၚတြင္ေလသည္။  အဘယ္ေၾကာင့္ ဗြိဳင္းလမ္းဟုေခၚဆိုရသနည္းဆိုေသာ္ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕ ၿဗိတိသွ်တို႔ အဂၤလိပ္ျမန္မာစစ္ပြဲတြင္ စစ္ဦး၌ ဘီလူးႏွင့္တူေသာ ရဲရဲေတာက္ ျမန္မာ့စစ္သည္မ်ား၏ဓားခ်က္ျဖင့္ ေရႊတိဂံုေစတီအေနာက္ဘက္ ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲတြင္က်ဆံုးေသာ အဂၤလိပ္စစ္ဗိုလ္ႀကီး လက္ဖတင္နင္ဗြိဳင္း၏အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ထိုလမ္းကို ၿဗိတိသွ်အစိုးရႏွင့္ ရန္ကုန္ျမဴနီစီပယ္အဖြဲ႔က အမည္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ထိုမွတဖန္ ကၽြန္ဘဝမွလြတ္ေျမာက္၍ ဗမာ့ေခတ္သုိ႔ေရာက္ေသာ္ သာသနာေတာ္အေရး၊ ႏုိင္ငံေတာ္အေရးကို အသက္စြန္႔၍ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ မ်ိဳးခ်စ္အာဇာနည္ အရွင္ဦးဝိစာရအား ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ ေႏွာင္းမ်ိဳးဆက္သစ္ျမန္မာတို႔ အစဥ္ထာဝရ သတိတရ ဦးၫႊတ္ႏိုင္ေအာင္ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓါတ္ထက္သန္ေသာ ျမန္မာမ်ားကႀကီးမွဴး၍ ေျမာင္းျမၿမိဳ႕ သူေ႒းဦးဘလွ၏ေကာင္းမႈျဖင့္ ေက်ာက္တိုင္ႀကီး စိုက္ထူၿပီးလွ်င္ အရွင္ဦးဝိစာရေၾကး႐ုပ္ေတာ္ႀကီးကို ပူေဇာ္ထားရွိရာ ယေန႔တိုင္ အထင္အရွား ဖူးေျမႇာ္ေနၾကရျခင္းျဖစ္သည္။

ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕ အရင္းရွင္ အာဏာရွင္ဟူသည္ ႏိုင္ငံအတြင္း အာဏာပိုင္မ်ားကိုေမြးထုတ္ကာ ၎တို႔၏ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ကိုထိပါးလာပါက လူကိုလူျခင္း သက္ညႇာျခင္းမရွိ၊ ပကတိျပတ္သားစြာ အႂကြင္းမဲ့ ယုတ္မာ႐ိုင္းစိုင္း ညႇင္းပန္းႏွိပ္ကြပ္ သတ္ျဖတ္ေလ့ရွိၾကပါသည္။ အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္မွ မည္သည့္အာဏာပိုင္အစိုးရမွ် ေကာင္းသည္ဟူ၍မရွိ။ တရားမရွိ အရွက္အေၾကာက္ကင္းစြာ ႏွိပ္ကြပ္တတ္ေလသည္။

ႏိုင္ငံေတာ္၏ႏုိင္ငံေရးသည္ ဖရိုဖရဲ ၿပိဳကြဲပ်က္စီးေနျခင္းကို မည္သည့္မေထရ္ သံဃာေတာ္ျမတ္ႀကီးမ်ားမွ မ်က္ႏွာမလြဲႏိုင္ေခ်။ အထူးသျဖင့္ တုိင္းျပည္ကို တစ္ေသြးတစ္သံတစ္မိန္႔ျဖင့္ မိန္႔မိန္႔ႀကီး စီးပိုးႏွိပ္စက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေနေသာအာဏာရွင္ႏွင့္ အေပါင္းအပါအာဏာပိုင္အစိုးရကိုမူကား မိမိအသက္ကိုပင္ပဓာနမထားဘဲ ျမန္မာတစ္မ်ိဳးသားလံုး၏ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္မ်ားကို ရွင္သန္ႏိုးၾကားေစရန္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ အရွင္ ဦးဝိစာရမေထရ္ျမတ္ႀကီးကို ကၽြႏ္ုပ္တို႔ ဗမာတစ္မ်ိဳးသားလံုးသည္ မေမ့အပ္ေခ်။

၁၉၂၉ ခု၊ စက္တင္ဘာလ ၁၀ ရက္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၉၁ ခု ေတာ္သလင္းလဆုတ္ ၂ ရက္ေန႔တြင္ ေထာင္အတြင္း၌ ၁၆၆ ရက္ ဆြမ္းမစား၍ ပ်ံလြန္ေတာ္မူခဲ့သည္မွာ ယေန႔ဆိုလွ်င္ ၈၄ ႏွစ္ျပည့္ခဲ့ေလၿပီ။ သို႔ေသာ္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္ လံုးဝေမ့မရၾကပါ။ လြတ္လပ္ေရးကို ျမတ္ႏိုးၾကသူတိုင္းသည္ တိုင္းျပည္အတြက္ အသက္ေပး၍ကာကြယ္ခဲ့ၾကေသာ ေတာ္လွန္ခဲ့ၾကေသာ အာဇာနည္သူရဲေကာင္းမွန္သမွ်ကို ဦးၫြတ္အေလးျပဳရန္ ဗမာတစ္မ်ိဳးသားလံုး၌ တာဝန္ရွိေလသည္။

အာဇာနည္အရွင္ ဦးဝိစာရသည္ မံုရြာခ႐ိုင္ အျမင့္ၿမိဳ႕ အနိမ့္ကိုးရြာအပါအဝင္ ကမ္းနိမ့္ရြာေန ေက်ာင္းဒကာႀကီး ဦးျပား၊ ေက်ာင္းအမႀကီး ေဒၚဇလပ္တို႔၏သား ျဖစ္သည္။ ထိုအရွင္ဦးဝိစာရျဖစ္လာမည့္ သားရတနာကို ၁၂၅၀ ခု၊ ေႏွာင္းတန္ခူးလျပည့္ေက်ာ္ ၈ ရက္ေန႔၊ ညသံုးခ်က္တီးေက်ာ္ ၉ ရက္ ဗုဒၶဟူးေန႔သုိ႔ အေရာက္တြင္ ဖြားျမင္၏။ ထိုသားရတနာ၏ငယ္မည္ကို မိဘမ်ားက ေမာင္လွေက်ာ္ဟု မွည့္ၾကေလသည္။

အရြယ္ေရာက္ေသာ္ အင္းနားရြာဆရာေတာ္ထံ ပညာသင္ၾကားရန္အပ္ႏွံ၍ ၁၆ ႏွစ္တြင္ရွင္ျပဳကာ အင္းနားဆရာေတာ္က ရွင္ဝိစာရဟု ဘြဲ႔မည္ေပး၏။ ရွင္ဝိစာရသည္ သာေမေဏအျဖစ္ျဖင့္ ေလးဝါတိုင္တိုင္ သဒၵါ၊ သၿဂႋဳလ္၊ အဘိဓာန္၊ ဝိနည္းပါဠိေတာ္၊ ကခၤါအ႒ကထာ၊ ဋီကာေက်ာ္က်မ္းမ်ားကို ေပါက္ေျမာက္ေအာင္ ႀကိဳးစားသင္ၾကားခဲ့၏။ အသက္ ၂ဝ ျပည့္ေသာအခါ ကမ္းနိမ့္ရြာ သံုးပန္လွဘုရားႀကီးသိမ္တြင္ ဘံုပ်ံဆရာေတာ္ႀကီးအားဥပဇၩာယ္ျပဳ၍ ရဟန္းခံ၏။ ရဟန္းခံၿပီးေနာက္ ပ်ဥ္းမနားၿမိဳ႕ ကန္ဦးေက်ာင္းတိုက္ မႏၱေလးၿမိဳ႕ ေရႊေရးေဆာင္တိုက္၊ ပခုကၠဴၿမိဳ႕ မဟာဝိသုတာရာမတိုက္၊ ၾကည္ျမင္တိုင္ ေဝဠဳဝန္တိုက္မ်ားတြင္ ပိဋကတ္ေတာ္ ပါဠိ အ႒ကထာ ဋီကာမ်ားကို ၁၀ ႏွစ္မွ်သင္အံပို႔ခ်၍ စာတတ္ပုဂၢိဳလ္ဟု ေက်ာ္ၾကားေတာ္မူ၏။

ေတာက္မည့္မီးသည္ တရဲရဲတည္း။ အရွင္ဦးဝိစာရသည္ ပခုကၠဴၿမိဳ႕ မဟာဝိသုတာရာမတိုက္၌ေနစဥ္ ကမၻာေက်ာ္ အရွင္ဦးဥတၱမကိုယ္ေတာ္ႀကီးအား အဂၤလိပ္အစိုးရက ႏိုင္ငံေရးတရားေဟာေျပာမႈျဖင့္ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ် အျပစ္ေပးျခင္းကို ၾကားသိရျခင္းေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးတြင္ စိတ္ပါဝင္စားလာခဲ့ေလသည္။ ၎ေနာက္ သံဃသမဂၢီအဖြဲ႔သို႔ ဝင္ေရာက္ၿပီးလွ်င္ ႏိုင္ငံေရးတရားကိုေဟာၾကား၍ ဝံသာႏုအသင္းမ်ားကို စည္း႐ံုးခဲ့ေလသည္။ စည္းလံုးေစခဲ့ေလသည္။ မေၾကာက္တရားကို ေဟာၾကားခဲ့ေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မ်က္ႏွာျဖဴနယ္ခ်ဲ႕အစိုးရ၏ပစ္မွတ္ ျဖစ္ခဲ့ရေတာ့သည္။

လိႈင္းတံဘိုးထစျပဳေနေသာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးသည္ ၁၉၂၂ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ီစီဘီေအအသင္းခ်ဳပ္၌ ၂၁ ဦး ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ လိႈင္ပုေက်ာ္တို႔ ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ အမတ္ေရြးပြဲကို ဝင္သင့္ မဝင္သင့္ သေဘာကြဲၾက၏။ ထိုအခါ ဦးဝိစာရက မဟာဝိသုတာရာမတိုက္ ဓမၼကထိကအဖြဲ႔ အစည္းအေဝးတြင္ ‘ဒိုင္အာခီေရြးေကက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ပါ’ ဟု တိုက္တြန္းခဲ့၏။

ဤတြင္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ဘာသာေရး ထိပ္တိုက္ေတြ႔ရေတာ့သည္။ ေလာကတြင္ အျဖဴ အမဲ ရွိသကဲ့သုိ႔ တခ်ိဳ႕ေသာသူတို႔က ဘာသာေရးသည္ဘာသာေရး၊ ႏုိင္ငံေရးသည္ႏိုင္ငံေရးဟူ၍ ေတြးေခၚၾကသည္။ အမွန္တကယ္ သံဃာဟူသည္ ပရိယတၱိႏွင့္ ပရိပတၱိသာ တာဝန္ရွိ၍ ထိုတာဝန္ကို ဓမၼတာဝန္အျဖစ္ ရဟန္းတို႔သည္ က်င့္ၾကံရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း၊ မိမိ၏ပစၥည္းေလးပါးဒါယကာ ဒါယိကာမတို႔၏ စိတ္ႏွလံုးေၾကကြဲကာ မတရားဖိႏွိပ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္ခံေနရျခင္းကို အဘယ္ရဟန္းသံဃာတုိ႔သည္ ေက်ာခိုင္း၍ ေတာထြက္ရမည္နည္း။

ဗမာသည္ ဗုဒၶဘာသာ၊ ဗုဒၶဘာသာသည္ ဗမာျဖစ္ေနသကဲ့သုိ႔ ဗမာႏိုင္ငံရွိ သံဃာေတာ္မ်ားသည္ ျပည္သူလူထုႏွင့္ အနီးကပ္ဆံုးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ျပည္သူတို႔၏ဆင္းရဲမႈ၊ ခ်မ္းသာမႈသည္ ရဟန္းသံဃာေတာ္တို႔အား ခ်က္ခ်င္းထိခိုက္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပည္သူတုိ႔၏ ဆင္းရဲၾကပ္တည္းမႈ၊ မလြတ္လပ္မႈ၊ မလံုျခံဳမႈ၊ အကာအကြယ္ကင္းမႈ၊ မတရားခံရမႈမ်ားကို ရဟန္းသံဃာတို႔သည္ ပထမဦးစြာ ေတြ႔သိရသည္။ ထိုအခါ ရဟန္းသံဃာတို႔သည္ ျပည္သူလူထုအား ေမတၱတရားေရွ႕ထား၍ ကယ္တင္ရန္ မားမားမတ္မတ္ ရပ္ရေပေတာ့မည္။ ဤသုိ႔ျဖင့္ ရဟန္းသံဃာမ်ား ႏိုင္ငံအေရး ဝင္ေရာက္လာရျခင္းသည္ သမိုင္းေပးတာဝန္တစ္ရပ္သာ ျဖစ္ေတာ့ေလသည္။ ဆိုရေသာ္ သမိုင္း၏လိုအပ္ခ်က္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။ ယေန႔ေခတ္ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးက သက္ေသျပေနပါေတာ့သည္။

ထုိသုိ႔ရွိစဥ္ ပခုကၠဴၿမိဳ႕ မဟာဝိသုတာရာမတိုက္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ဦးပညာက ယခင္က အသင္းမ်ားဖြဲ႔စည္း၍ ငါးပါးသီလျမဲရန္၊ အကုသိုလ္ကိုမျပဳရန္ ေဆာင္ရြက္ၾကသျဖင့္ မည္သုိ႔မွ်မေျပာဘဲ ေနခဲ့သည္။ ယခုေသာ္ အသင္းမ်ားသည္ ႏိုင္ငံေရးေၾကာင့္ ဝါဒအမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲျပားေနၿပီး ထိုဝါဒကြဲျပားေနခိုက္ တစ္စံုတစ္ခုကိုဆံုးျဖတ္လုိလွ်င္ တိုက္တြင္းရွိသံဃာမ်ားလည္း စိတ္ဝမ္းကြဲျပားရန္အေၾကာင္းရွိသည္။ ငါတုိ႔၏ရည္ရြယ္ခ်က္သည္ ပရိယတၱိသာသနာကို ခ်ီးေျမႇာက္ရန္သာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သပိတ္ေမွာက္သင့္ မေမွာက္သင့္ကိစၥကို တိုက္တြင္း၌ မဆံုးျဖတ္ေစလိုေၾကာင္းႏွင့္ ဆံုးမ၏။ ဤသည္မွာလဲ အမွန္တရားတစ္ခု ျဖစ္ေလသည္။

အမ်ိဳးကိုထိ မခ်ိေအာင္နာတတ္ေသာ အာဇာနည္ဘြား အရွင္ဦးဝိစာရသည္ အလြန္ စိတ္အားထက္သန္သည့္အေလွ်ာက္ ဒိုင္အာခီကို သပိတ္မေမွာက္ရလွ်င္ ဤတုိက္၌မေနလိုဟု အျခားသေဘာတူရာ ႏုိင္ငံေရးဓမၼကထိကရဟန္းပုဂၢိဳလ္အခ်ိဳ႕ႏွင့္ တိတ္တဆိတ္ညႇိႏိႈင္း၍ ပခုကၠဴ မဟာဝိသုတာရာမတိုက္မွ စီတန္းထြက္ခြာသြားၾကေလသည္။

ဤသုိ႔ျဖင့္ အိပ္ေမာက်ေနေသာ ဗမာတမ်ိဳးသားလံုးကို အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓါတ္ ရွင္သန္ထက္ႂကြ ႏိုးၾကားလာေစရန္ ဦးဝိစာရသည္ အစြမ္းကုန္ႀကိဳးစားကာ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႔ အနစ္နာခံေလေတာ့သည္။

ဦးဝိစာရသည္ အရွင္ဦးဥတၱမကိုယ္ေတာ္ႀကီးႏွင့္အတူ အိႏၵိယျပည္ ဂါယာၿမိဳ႕တြင္က်င္းပေသာ ကြန္ဂရက္အစည္းအေဝးသုိ႔တက္ေရာက္၍ အိႏၵိယျပည္၌ ႏွစ္ႏွစ္မွ်သီတင္းသံုးရင္း ႏုိင္ငံေရးကို ေလ့လာေတာ္မူသည္။

၁၉၂၆ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၈၈ ခု သီတင္းကၽြတ္လတြင္ သာယာဝတီစီရင္စု သာရေဝါတိုက္နယ္၊ ဒေနာ္ေညာင္ကုန္းရြာသုိ႔ တရားေဟာရန္ ႂကြ၏။ ထိုရြာသုိ႔ေရာက္ေသာအခါ သာယာဝတီအေရးပိုင္က ပုဒ္မ ၁၄၄ အရ `ေမာင္မင္း နာခံရမည္၊ ေမာင္မင္းသည္ သာယာဝတီခ႐ိုင္၌ ၂ လအတြင္း တရားမေဟာရ´ ဟူေသာအမိန္႔စာကို ဦးဝိစာရအား ေပး၏။ ဦးဝိစာရသည္ စီရင္စုတိုင္းဆိုင္ရာ အထူးအက်ိဳးေဆာင္သံဃအဖြဲ႕၏ဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ ထိုအမိန္႔ကိုမနာခံဘဲ အာဏာဖီဆန္၍ တရားေဟာေလ၏။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ၁၉၂၆ ခု ႏုိဝင္ဘာလ ၁ ရက္၊ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၈၈ ခု သီတင္းကၽြတ္လဆုတ္ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ ေရငံရြာမွ အုတ္ဖိုၿမိဳ႕သုိ႔ တရားေဟာရန္ ေမာ္ေတာ္ကားေစာင့္ေနခိုက္ ဆရာေတာ္ဦးဝိစာရကို အေရးပိုင္အမိန္႔ျဖင့္ဖမ္းဆီး၍ ႐ံုးတြင္စစ္ေဆးၿပီး အလုပ္မဲ့ေထာင္ဒဏ္ ႏွစ္လ အျပစ္ေပးလိုက္သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ရန္ကုန္ေထာင္သုိ႔ ပို႔၏။ ႏွစ္လျပည့္ခါနီးမွ သာယာဝတီေထာင္သို႔ ျပန္ပုိ႔ျပန္သည္။ သာယာဝတီေထာင္တြင္ တစ္ညထားၿပီး ေနာက္တစ္ေန႔တြင္ ေထာင္မွလႊတ္ေပးသည္။

ေထာင္မွလႊတ္သည္ဆိုေသာ္လည္း ေထာင္ဝမွတဖန္ ထပ္မံ ဖမ္းဆီးျပန္၏။ ဖမ္းဆီးေသာ ဝရမ္းစာတြင္ ဒေနာ္ ေညာင္ကုန္းရြာ၌လည္းေကာင္း၊ အင္းရြာ၌လည္းေကာင္း တရားေဟာရာတြင္ အစိုးရအား အၾကည္ညိဳပ်က္ေအာင္ လံႈ႕ေဆာ္ေဟာေျပာျခင္းေၾကာင့္ ရာဇသတ္ပုဒ္မ ၁၂၄(က)အရ ဖမ္းဆီးသည္ဆို၍ သာယာဝတီအခ်ဳပ္ေထာင္သုိ႔ပို႔၏။

သာယာဝတီအခ်ဳပ္ေထာင္တြင္ေနရစဥ္ ဆရာေတာ္ဦးဝိစာရသည္ သာယာဝတီအေရးပိုင္ထံ သိမ္ရွိရာအရပ္သုိ႔ ပုလိပ္အေစာင့္ျဖင့္ သြားခြင့္ျပဳၿပီးလွ်င္ ရဟန္းတုိ႔ဝိနည္းအရ ဥပုသ္ျပဳခြင့္ အခ်ိန္တစ္နာရီေပးရန္ စာတင္၏။ အေရးပိုင္က ခြင့္မျပဳႏုိင္ေၾကာင္း စာျပန္၏။ ဥပုသ္ျပဳခြင့္မရလွ်င္ ဆြမ္းမစားဟုေနခဲ့ရာ ငါးရက္ၾကာေသာအခါ ရန္ကုန္ေထာင္သုိ႔ ေမာ္ေတာ္ကားႏွင့္ပို႔၏။ ရန္ကုန္ေထာင္တြင္ ရက္ေပါင္း ၄၀ မွ်ၾကာေသာအခါ ဥပုသ္ျပဳခြင့္ရေလ၏။

ရန္ကုန္ေထာင္တြင္ ေျခာက္လအခ်ဳပ္ခံရၿပီးေနာက္ ၁၉၂၇ ခု ေမလ ၆ ရက္၊ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၈၉ ခု ကဆုန္လဆန္း ၆ ရက္ေန႔တြင္ အင္းစိန္႐ံုး၌အစစ္ခံရန္ ပုလိပ္တုိ႔က လာေခၚသည္။ အရွင္ဦးဝိစာရက သာယာဝတီတြင္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာကိစၥကို သာယာဝတီတြင္ စစ္ေဆးရမည္။ အင္းစိန္တြင္အစစ္မခံလိုဟု မိန္႔ၾကား၍ မလိုက္ဘဲေနေလ၏။ ေနာက္တေန႔တြင္ ႏုိင္ငံႀကီးသားပီသပါသည္ဟု ဆိုၾကေသာ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားတန္ဖိုးထားတတ္ၾကပါသည္ဆိုေသာ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳး ရာဇဝတ္ဝန္တဦးႏွင့္ ပုလိပ္မ်ား လာေရာက္ၿပီးလွ်င္ ဆရာေတာ္ဦးဝိစာရအား ေထာင္တြင္းမွ အတင္းဆြဲထုတ္သြား၏။ အမႈကို စစ္ေမးေသာအခါ `မတရားေသာအစိုးရကို ငါဘာမွ်မေျပာလို´ ဟု တစံုတရာ ဘာမွ်မေျပာဘဲ ေနခဲ့၏။ ထုိအခါ တရားသူႀကီးက ဦးဝိစာရအား ျပစ္မႈထင္ရွားသည္ဆို၍ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ေထာင္ဒဏ္ တစ္ႏွစ္ႏွင့္ကိုးလ အျပစ္ေပးျပန္သည္။

အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ေထာင္ဒဏ္ တစ္ႏွစ္ႏွင့္ကိုးလအျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ၿပီးေနာက္ ရန္ကုန္ေထာင္သုိ႔ ထုိေန႔ ျပန္ေရာက္ေသာအခါ မိမိတုိ႔ကုိယ္မိမိတို႔ အင္မတန္ႀကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္ကာ ယဥ္ေက်းပါသည္ဟူေသာ ၿဗိတိသွ်လူမ်ိဳး ေထာင္အရာရွိ သံုးေလးေယာက္တုိ႔သည္ ဆရာေတာ္ဦးဝိစာရ၏သကၤန္းကို အတင္းခၽြတ္၍ သာမန္လူအက်ဥ္းသားတုိ႔ဝတ္ေသာ နံငယ္ပိတ္စကိုေျပာင္းလဲဝတ္ဆင္ရန္ ဦးဝိစာရအားေပး၏။ ဦးဝိစာရသည္ မိမိသကၤန္းမရလွ်င္ ဆြမ္းမစားပဲေနအံ့ဟု ယတိျပတ္ခိုင္မာစြာ အဓိ႒ာန္ျပဳ၍ေနခဲ့ရာ ခုနစ္ရက္ခန္႔ၾကာေသာအခါ ေထာင္အရာရွိတို႔က ႏြားႏို႔ကို ဦးဝိစာရႏွာေခါင္းမွ သြင္းေပးေလသည္။ သြင္းထားေသာ ႏြားႏို႔မ်ားကိုလည္း လက္မခံလို၍ အာေခါင္ထဲသုိ႔ လက္ညိဳးထိုး၍ အန္ပစ္ေတာ္မူ၏။ ဤသို႔ ဆြမ္းမစားပဲေန၍ ရက္ေပါင္းေလးဆယ္ၾကာေသာအခါ သတိမရေတာ့သည့္အျပင္ ေမးခိုင္ၿပီး ေမ့ေမ်ာ၍သြားေလသည္။ လူမဆန္ေသာ အာဏာရွင္အစိုးရ၏ ဖိႏွိပ္မႈေအာက္မွာေနရျခင္းထက္ ‘ေသေသာ္မွသည္ ေၾသာ္ေကာင္း၏´ အာဇာနည္ပီပီ အသက္စြန္႔ရျခင္းက အျမတ္ဆံုးတည္း။

ထုိသုိ႔ သတိမရေသာအခါ စိတ္ေနာက္ေန၍ ဆြမ္းမစားျခင္းျဖစ္သည္ဟုစြပ္စြဲကာ ၁၉၂၇ ခု ႏိုဝင္ဘာလ ၃၀ ရက္၊ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၈၉ ခု နတ္ေတာ္လဆန္း ၇ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ေထာင္မွ တံတားကေလး အ႐ူးေထာင္သုိ႔ ပို႔ျပန္၏။

သတိမရ ေမ့ေမ်ာ၍ ေဝဒနာခံစားေနရေသာ အရွင္ဦးဝိစာရအား တံတားကေလးအ႐ူးေထာင္သုိ႔ ပို႔ၿပီးေနာက္ တံတားကေလးေထာင္အရာရွိမ်ားက စအိုမွ အစာသြင္းျပန္၏။ ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္း ဂ်ဴးလူမ်ိဳး သန္းေပါင္းမ်ားစြာကိုသတ္ျဖတ္ခဲ့ေသာ နာဇီဗိုလ္မွဴးအိုက္ခမန္းထက္ ယုတ္မာ႐ိုင္းစိုင္းရက္စက္ေသာ လူတစ္စုသည္ ဆရာေတာ္သတိရလာေသာအခါ ‘ေခြးမသား ထမင္းစားပါလား´ ဟု ဆဲေရးၿပီးလွ်င္ လူနာတင္ကုတင္ေပၚတြင္ ပက္လက္ထား၍ လက္ႏွင့္ေျခတို႔ကို ခုနစ္ရက္တိတိ ႀကိဳးျဖင့္တုတ္ထား၏။

ဘီလူး၊ သဘက္၊ ေခြးစိတ္ေပါက္ေနေသာ ေထာင္အရာရွိမ်ားသည္ ထိုေျခာက္ရက္အတြင္း ေန႔စဥ္လိုပင္ ဦဝိစာရအား ရင္ဝကို ဖေနာင့္ျဖင့္ေပါက္ျခင္း၊ လက္ဝါးျဖင့္ မ်က္စိ၊ နာရင္း၊ နားထင္တုိ႔ကို ႐ိုက္ၾကသည္။ အရာရွိလူမ်ိဳးျခား သူနာျပဳဆရာမတို႔ကလည္း ပါး႐ိုက္ၾကသည္။ ဆရာေတာ္အား အ႐ူးမ်ားႏွင့္အတူ ထားသျဖင့္ မ႐ူးတ႐ူးမ်ားသည္ ေထာင္အာဏာပိုင္မ်ား၏ေစခုိင္းခ်က္အရ ဆရာေတာ္ကို မစင္မ်ားႏွင့္ လာလူးၾကသည္။ ထိုမွ်မက အ႐ူးမ်ားက ဝိုင္း႐ိုက္ၾကသျဖင့္ ႀကီးစြာေသာဒုကၡကို ခံစားေနရေလသည္။

ဤသုိ႔ေသာ ေဘးဒုကၡဆိုးမ်ားကို ယေန႔ မ်ိဳးဆက္သစ္လူငယ္ေမာင္မယ္မ်ားသည္ ခံစားတတ္ရမည္။ စဥ္းစားတတ္ရေပမည္။ အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္မွ အာဏာပိုင္မ်ား၏ ယုတ္မာရက္စက္ဆိုးဝါးခဲ့ျခင္းမ်ားကို ေတာ္လွန္ရဲသည့္ ရဲစြမ္းသတၱိရွိျခင္းကို မေမ့ေလွ်ာ့အပ္။

ထိုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၈ ရက္ နတ္ေတာ္လျပည့္ေန႔တြင္ သကၤန္းကိုျပန္ေပး၍ ဆြမ္းစား၏။ ဆြမ္းစား၍ ရက္အနည္းငယ္ရျပန္ေသာ္ တပို႔တြဲလျပည့္ေက်ာ္ ၁၀ ရက္ေန႔၊ ၁၉၂၈ ခု ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ သကၤန္းကို ျပန္ခၽြတ္ျပန္၏။ သကၤန္းျပန္ခၽြတ္လွ်င္ အရွင္ဦးဝိစာရကိုယ္ေတာ္ႀကီးသည္ ဆြမ္းမစားဘဲေနျပန္၏။

ထိုအခါ တံတားကေလးအ႐ူးေထာင္မွ ရန္ကုန္ေထာင္သို႔ ျပန္ပို႔သည္။ တဖန္ သကၤန္းျပန္ေပး၍ အိႏၵိယျပည္ ကာလကတၱားသုိ႔ သေဘၤာျဖင့္ေခၚသြားၿပီးလွ်င္ ဘဂၤလားျပည္နယ္၊ ေမဒနီပူေထာင္သို႔ ပို႔၏။ ေမဒနီပူေထာင္ပိုင္က သကၤန္းခၽြတ္ရမည္ဆိုျပန္ေသာအခါ အရွင္ဦးဝိစာရက ‘မိမိသည္ ဗုဒၶဘာသာဘုန္းႀကီး ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေထာင္ဥပေဒအရ ဆစ္လူမ်ိဳး၊ ဟိႏၵဴလူမ်ိဳး၊ ဗရာမင္လူမ်ိဳးမ်ား ေထာင္က်လွ်င္ ၎တုိ႔၏ အယူဝါဒအရ ဆံပင္၊ မုတ္ဆိတ္မရိတ္ဘဲထားခြင့္ျပဳသကဲ့သုိ႔ ရဟန္းဝတ္ျဖစ္ေသာသကၤန္းကို ဝတ္ခြင့္ျပဳသင့္သည္’ ဟုေျပာ၏။ ထိုအခါ ေထာင္ပိုင္က ဆုိင္ရာသုိ႔ စာေရး၍ေမးဦးမည္ေျပာၿပီး ျပန္သြားသျဖင့္ သကၤန္းႏွင့္ေနခြင့္ရခဲ့၏။ ထို႔ေနာက္ လြတ္ခ်ိန္နီးေသာေၾကာင့္ ကာလကတၱားမွတဖန္ ရန္ကုန္ေထာင္သို႔ ၁၂၉၀ ခု တေပါင္းလဆန္း ၇ ရက္၊ ၁၉၂၉ ခု ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၄ ရက္ေန႔တြင္ ျပန္ပို႔ျပန္၏။ ရန္ကုန္ေထာင္သုိ႔ ျပန္ေရာက္ေသာအခါ ေထာင္လြတ္ရက္ေစ့သျဖင့္ နံနက္ ၅ နာရီ ၁၅ မိနစ္အခ်ိန္တြင္ ဆရာေတာ္ဦးဝိစာရအား ေထာင္မွ လႊတ္လိုက္ေလသည္။

ေထာင္မွလြတ္ေျမာက္ၿပီးေနာက္ စီရင္စုတိုင္းဆိုင္ရာအထူးအက်ိဳးေဆာင္အဖြဲ႕၏တည္ရာ ၾကည္ျ့မင္တိုင္ ဥယ်ာဥ္တိုက္အတြင္းေရးမွဴး ဦးေကတုဆရာေတာ္၏ေက်ာင္း၌ သီတင္းသံုး၏။

ဆရာေတာ္ အရွင္ဦးဝိစာရကိုယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီးသည္ သာသနာေတာ္အေရး၊ ႏုိင္ငံေတာ္အေရးကို အဘယ္မွ် စိတ္အားထက္သန္သနည္းဆိုေသာ္ ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ပါး ဤ၍ဤမွ် ႏွိပ္စက္ညွင္းပန္းခံရျခင္းကို  ပညာရွိ သူေတာ္ေကာင္းမ်ားကဲ့သုိ႔ မေၾကာက္မရြ႕ံ တုန္လႈပ္ျခင္းကင္းစြာ ရင္ဆိုင္ခဲ့ၿပီး ေခတ္ဆိုးစနစ္ဆိုးႀကီးကို ဆက္လက္၍ တည္ၿငိမ္စြာ ေတာ္လွန္ခဲ့ေလသည္။

ေထာင္မွလြတ္ၿပီး မၾကာျမင့္မီ ဟံသာဝတီစီရင္စု သံုးခြၿမိဳ႕နယ္၊ ဖ႐ံုကန္ရြာတြင္က်င္းပေသာ ဟံသာဝတီခ႐ိုင္၊ ခ႐ိုင္ဝံသာႏုအသင္းခ်ဳပ္ႏွစ္ပတ္လည္အစည္းအေဝးကပင့္၍ ႂကြေတာ္မူၿပီးလွ်င္ တရားေဟာျပန္၏။

ထိုတရားပြဲတြင္ ဒုတိယအႀကိမ္ ေထာင္က်စဥ္က မိမိ၏သကၤန္းကိုခၽြတ္သျဖင့္ အစာမစားခဲ့ပံု၊ အစာမစားသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးညႇင္းပန္းၿပီးလွ်င္ အ႐ူးေထာင္သို႔ပုိ႔ခဲ့ပံု၊ အ႐ူးေထာင္တြင္ အ႐ူးမ်ားႏွင့္အတူထားၿပီး ညႇင္းဆဲပံုမ်ားကို ေဟာေျပာေတာ္မူ၏။ သတင္းစာမ်ားတြင္လည္း ထည့္သြင္းေဖာ္ျပရန္ ေဆာင္းပါးမ်ား ေရးသားေပးပို႔ခဲ့ပါသည္။ တုိင္းျပည္သို႔လည္း အရွင္ဦးဝိစာရကိုယ္ေတာ္ႀကီးကိုယ္တိုင္ စာရြက္စာတမ္းမ်ား ေရးသားျဖန္႔ခ်ိခဲ့၏။ အက်ယ္တဝင့္ ေရးသားထားေသာ ဦးဝိစာရ၏ေၾကညာစာတမ္းကိုုဖတ္ၾကရေသာ ဝံသာႏုအသင္းသူ အသင္းသားတို႔မွာ မ်က္ရည္စက္လက္ႏွင့္ ႏႈတ္ခမ္းကိုကိုက္မိသည္ထိ အာဏာရွင္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရကိုရြံ႕မုန္းကာ စိတ္နာက်ဥ္းခဲ့ၾကျခင္းႏွင့္အတူ ေၾကာက္စိတ္မ်ားလြင့္ပ်ံကာ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓါတ္တုိ႔ တဖြားဖြား ေပါက္ဖြားလာခဲ့ၾကေတာ့သည္။

ထို႔ေနာက္ က်န္းမာေရး ခ်ိဳ႕ယြင္းလာသျဖင့္ အိႏၵိယသုိ႔ ႂကြေရာက္ကုသမည့္ရက္တြင္ သံုးခြၿမိဳ႕နယ္ ဖ႐ံုကန္ရြာ၌ေဟာေျပာေသာတရားပြဲသည္ အစိုးရကိုအၾကည္ညိဳပ်က္ေစသည္ဟု ၁၂၉၁ ခု တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေက်ာ္ ၁၃ ရက္၊ ၁၉၂၉ ခု ႏိုဝင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔တြင္ ရာဇသတ္ပုဒ္မ ၁၂၄(က)အရ အစိုးရက ဖမ္းျပန္၏။ ဖမ္းဆီးၿပီးလွ်င္ ရန္ကုန္ေထာင္ႀကီး၌ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားရွိေလသည္။

ရန္ကုန္ေထာင္၌ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ေနရစဥ္ ဥပုသ္ျပဳခြင့္ကိုေတာင္းရာ ေတာင္းဆိုခ်က္အတိုင္းမရ၍ အခ်ဳပ္ဘဝႏွင့္ပင္ ဆြမ္းမစားဘဲ ေနခဲ့ျပန္သည္။ ရက္ ၂ဝ ေက်ာ္ေသာ္အခါ အိပ္ရာထက္တြင္ လဲေနၿပီးလွ်င္ အလြန္ပိန္ခ်ံဳးလ်က္ရွိ၏။ ဤနည္းျဖင့္ ဆက္လက္၍ ဆြမ္းမစားဘဲေနခဲ့ျပန္ရာ ၈၁ ရက္ေျမာက္ေန႔တြင္ စကားကိုပင္ ေကာင္းစြာမေျပာႏိုင္ေသာအေျခသုိ႔ ေရာက္ရွိသြားေလ၏။ ဆရာေတာ္မွာ သတိမရတခ်က္ ရတခ်က္ႏွင့္ ေမာဟိုက္ၿပီး ပင့္သက္ရွဴေနရရွာ၏။ သို႔ရာတြင္ တိရိစာၧန္ထက္ဆိုးဝါးေသာ အာဏာရွင္အစိုးရက ေထာင္တြင္းသို႔ ဟံသာဝတီစက္ရွင္ တရားသူႀကီးကိုေစလႊတ္၍ အမႈကို စစ္ေဆးေစျပန္၏။ အရွင္ဦးဝိစာရက ဘာမွ်မေျပာႏုိင္ေၾကာင္း လက္ကိုသာအႏိုင္ႏိုင္ အထက္သို႔ အနည္းငယ္မ၍ ခါျပႏုိင္ေတာ့၏။ ဤသုိ႔ အမႈကိုစစ္ေဆး၍ မည္သည့္နည္းႏွင့္မွ် မျဖစ္ႏုိင္ပါဘဲႏွင့္ပင္လွ်င္ ျပစ္မႈထင္ရွားသည္ဆို၍ ထိုေန႔၌ပင္ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ေထာင္ဒဏ္ ေျခာက္ႏွစ္ အျပစ္ေပးခံရေလသည္။

ေထာင္ဒဏ္အမိန္႔ေပးၿပီးသည္ႏွင့္တၿပိဳင္နက္ သက္ဆုိင္ရာ ေထာင္အာဏာပိုင္မ်ားသည္ အရွင္ဦးဝိစာရ ဝတ္႐ံုလ်က္ရွိေသာသကၤန္းကို အတင္းခၽြတ္၍ လူေထာင္သားတုိ႔ဝတ္ေလ့ရွိေသာ နံငယ္က်ားႏွင့္ အကႌ်က်ားကို ပက္လက္ျဖစ္ေနေသာ ဆရာေတာ္ကိုယ္ေပၚတြင္ ဖံုးလႊမ္းထားခဲ့ၿပီးလွ်င္ လူသတ္သမားတို႔ကိုထားေသာ ႀကိဳးတိုက္တြင္းသို႔ သြတ္သြင္းထားေတာ့၏။ ဤသုိ႔ဤပံု ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းခ်ခံရေသာ လူပုဂၢိဳလ္ထူး ပုဂၢိဳလ္ျမတ္တုိ႔သည္ ေခတ္အဆက္ဆက္ အာဏာရွင္၊ အာဏာပိုင္မ်ား၏လက္ပါးေစမ်ားေၾကာင့္ မိမိတုိ႔၏လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာမ်ားကို စေတးခဲ့ၾကသည္။

အေၾကာက္လြန္၍ေသြးပ်က္ကာ ေသြးေၾကာင္ေနၾကေသာ ျပည္သူလူထုတရပ္လံုး၏ အိပ္ေမာက်ေနေသာ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓါတ္ကို လြယ္လြယ္ကူကူ လႈပ္ခပ္ႏိႈးထ၍မရႏုိင္ေခ်။ ျမန္မာ့ေသြးဟူသည္ကား အစဥ္ထာဝရ နီရဲေလစြ။ ျမန္မာတို႔၏ရာဇဝင္တေလွ်ာက္ ရဲေသာေသြးသာရွိ၏။ သုိ႔ရာတြင္ လူမဆန္ေသာ မတရားဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ အာဏာရွင္စနစ္ဆိုးေအာက္၌မူ ျမန္မာတို႔၏ေသြးသည္ မရဲေတာ့၊ ၾကဲေတာက္ေတာက္ႏွင့္ အက်င့္စာရိတၱပါ ပ်က္ဆီးယိုယြင္း၍ လာရေတာ့ေပသည္။ ဤသို႔ေသာ အေျခအေန အခ်ိန္အခါဆိုးဝယ္ ကံေကာင္းေထာက္မစြာ ဆရာေတာ္အရွင္ဦးဝိစာရသည္ ေလာကဇတ္ခံုဝယ္ သူ၏ ပတ္ဝန္းက်င္အေျခအေနကိုကယ္တင္ရန္ ဆင္ခ်င္သံုးသပ္ရာ ‘ဉာတတၳစရိယာ’ တည္းဟူေသာ ကိုယ့္အမ်ိဳးသားမ်ားအား ဆင္းရဲတြင္းနစ္မြန္းေနရာမွ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႔အနစ္နာခံၿပီးရင္းခံလ်က္ ေထာင္မိန္႔ေပးၿပီးေနာက္ ဦးဝိစာရသည္ ဆက္လက္၍ ဆြမ္းမဘုဥ္းေပးဘဲေနေသာေၾကာင့္ ေနာက္ရက္မၾကာမီတြင္ ပ်ံလြန္လိမ့္မည္ထင္ရေၾကာင္းကို သတင္းစာမ်ားက ေရးသားေဖာ္ျပၾက၏။

သတင္းစာမ်ား၏ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ရဟန္းရွင္လူတုိ႔သည္ ၁၂၉၁ ခု ဝါေခါင္လဆုတ္ ၆ ရက္၊ ၁၉၂၉ ခု ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ တနဂၤေႏြေန႔တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လံုးကၽြတ္အစည္းအေဝးႀကီးကိုက်င္းပ၍ အရွင္ဦးဝိစာရ၏ သကၤန္းဝတ္႐ံုခြင့္ ဥပုသ္ျပဳခြင့္ေတာင္းျခင္းသည္ ဝိနည္းေတာ္ႏွင့္အညီျဖစ္သျဖင့္ အာဏာရွင္ၿဗိတိသွ် လက္ပါးေစ အာဏာပိုင္အစိုးရကလိုက္ေလ်ာသင့္ေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္ၾက၏။

ထုိ႔ေနာက္ ၿမိဳ႕လံုးကၽြတ္အစည္းအေဝးႀကီးမွ လႊဲအပ္ျခင္းခံရေသာ အလယ္ေတာရဆရာေတာ္အမွဴးရွိေသာ ဆရာေတာ္မ်ားသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီး ၾဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးႏွင့္ေတြ႔ဆံု၍ အရွင္ဦးဝိစာရ၏ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကိုခြင့္ျပဳသင့္ေၾကာင္း မိန္႔ၾကား၍ ရဟန္းေတာ္မ်ား၏ဝိနည္းတရားအရ သကၤန္းဝတ္႐ံုခြင့္ ဥပုသ္ျပဳခြင့္ေပးသင့္ေၾကာင္း ေမတၱာရပ္ခံ၏။ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးသည္ ဗုဒၶဘာသာျမန္မာလူမ်ိဳးတစ္ဦး ျဖစ္ေသာ္လည္း ရာထူး၊ ဂုဏ္၊ ေငြႏွင့္အာဏာကို ႐ူးသြပ္သူတစ္ဦးျဖစ္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ဆရာေတာ္မ်ား၏ စကားတုိ႔သည္ မေအာင္ျမင္ေတာ့ေခ်။

ခရိုင္အသင္းခ်ဳပ္၊ ၿမိဳ႕နယ္အသင္းခ်ဳပ္၊ တိုက္နယ္အသင္းခ်ဳပ္ႏွင့္ သံဃသမဂၢီအဖြဲ႕မ်ားကလည္း အရွင္ဦးဝိစာရ၏ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို လိုက္ေလ်ာသင့္ေၾကာင္း စည္းေဝးဆံုးျဖတ္ၾက၍ ဆိုင္ရာ ဂ်ီစီဘီေအအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႀကီးသုိ႔လည္းေကာင္း အစိုးရထံသုိ႔လည္းေကာင္း သတင္းစာတိုက္မ်ားသုိ႔လည္းေကာင္း ေပးပို႔ၾကသလုိ အာဏာရွင္နယ္ခ်ဲ႕ ၿဗိတိသွ်အစိုးရဘက္ကလည္း မႏၲေလးၿမိဳ႕ သုဓမၼာအဖြဲ႔ဝင္ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား၏ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟူ၍တစ္မ်ိဳး ဖိအားေပးပံုမွာ ရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ မိမိကိုယ္ကို မေသေသေအာင္မျပဳထိုက္ အစာငတ္မခံသင့္ေၾကာင္းမ်ားကို အက်ယ္ပံုႏွိပ္၍ သတင္းစာတိုက္ စသည္မ်ားသို႔ ေဝငွ၏။

ဤနည္းျဖင့္ အစိုးရကလည္း မလိုက္ေလ်ာဘဲ တင္းမာေနခိုက္တြင္ အရွင္ဦးဝိစာရမွာလည္း အလြန္ ပင္ပန္းလ်က္ႏွင့္ပင္ တရားႏွလံုးသြင္း၍ အစာကိုလံုးဝလက္မခံ အတင္းသြင္းေသာ ႏြားႏို႔စသည္တို႔ကို အန္ထုတ္၍ပစ္၏။ အန္ၿပီးလွ်င္ ေမ့ေမ်ာ၍ေသငယ္ေဇာျဖင့္ ေမာပန္းေသာေဝဒနာကို ႀကိတ္မွိတ္သည္းခံခါ ေလာကဓံကို ျဖစ္ပ်က္တရားႏွင့္ႏွလံုးသြင္းလ်က္ ရင္ဆုိင္ေနရေတာ့ေလသည္။

အရွင္ဦးဝိစာရသည္ ဆြမ္းႏွင့္အာဟာရကို လံုးဝမဘုဥ္းေပးဘဲေနခဲ့သည္မွာ ရက္ေပါင္း ၁၄၀ ခန္႔ရွိေနၿပီးလွ်င္ အလြန္ပင္ပန္းေတာ္မူလွ်က္ရွိၿပီဟု ၾကားသိရေသာအခါ စီရင္စုတိုင္းဆုိင္ရာ အထူးအက်ိဳးေဆာင္ သံဃအဖြဲ႔၏အတြင္းေရးမွဴး ၾကည့္ျမင္တုိင္ဥယ်ာဥ္တိုက္ တြံေတးေက်ာင္းဦးေကတုႏွင့္ ဦးစိုးသိမ္း၊ ဂ်ီစီဘီေအ႐ံုးအုပ္ အာလံဦးလာဘတုိ႔သည္ အစိုးရ၏ခြင့္ျပဳခ်က္အရ ၁၉၂၉ ခု ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၉၁ ခု ဝါေခါင္လဆုတ္ ၆ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ေထာင္ထဲတြင္ရွိ အရွင္ဦးဝိစာရအား သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုၾကသည္။

ယခင္ ျပည့္ၿဖိဳးေသာမ်က္ႏွာႏွင့္ ေကာင္းစြာေတာင့္တင္းျမင့္မားေသာ ကိုယ္ကာယတုိ႔မွာ လံုးဝေျပာင္းလဲသြားရာ အ႐ိုးေပၚအေရတင္လ်က္သာ ေၾကကြဲဘြယ္ေတြ႔႐ွိရပါသည္။ ေလ႐ႈ႐ိႈက္ေသာအခါ ျပားခ်ပ္ေနေသာဝမ္းဗိုက္မွာ ဖို္လိႈက္ဖုိလိႈက္ျဖစ္ေနေလသည္။ အသံျပဳေသာအခါ လက္တစ္ႏိႈက္စာမွ် ခိ်ဳင့္ဝင္ေနေသာမ်က္လံုးအိမ္ကို အႏိုင္ႏုိင္ဖြင့္၍ၾကည့္ၿပီး အားယူ၍ ေလသံျဖင့္ မိန္႔ဟေတာ္မူသည္မွာ -

‘မ်က္မွန္ ... အလွဴခံ ... ပါ ...။ သဗၺ ... အာပတိၱ ... ေဟာ ... အာေရာ ... စယာမိ ...။ တိုင္းျပည္ကို ... လိမၼာ ... ၾကပါလို႔ မွာလိုက္ပါတယ္ ...´ ဟုမိန္႔ၾကား၍ စကား ဆက္လက္မေျပာႏုိင္ေတာ့ဘဲ မ်က္ျဖဴလန္၍ ေမာေနရွာေလသည္။ ဦးေကတုႏွင့္ ဦးလာဘတို႔သည္ ဆရာေတာ္အား ၁၀ မိနစ္မွ်ေစာင့္ၾကည့္၍ ေထာင္မွ ျပန္ခဲ့ရ၏။

ထုိ႔ေနာက္ စီရင္စုတိုင္းဆိုင္ရာ အထူးအက်ိဳးေဆာင္သံဃအဖြဲ႔ အမႈေဆာင္အစည္းအေဝးကို အျမန္ဆံုး ေခၚဆိုက်င္းပ၏။ ထုိအစည္းအေဝးမွ အရွင္ဦးဝိစာရသည္ ေသလုနီးပါး ေမ်ာေမ့ေနၿပီျဖစ္၍ ေတာင္းဆိုထားေသာ (၁) သကၤန္းဝတ္႐ံုခြင့္ (၂) ဥပုသ္ျပဳခြင့္တို႔ကို ခြင့္ျပဳသင့္ေၾကာင္းမ်ားကို အစိုးရအား တိုက္တြန္းေၾကာင္းႏွင့္ အစိုးရကခြင့္မျပဳ၍ အရွင္ဦးဝိစာရ ပ်ံလြန္ေတာ္မူခဲ့လွ်င္ စီရင္စုတိုင္းဆိုင္ရာ အထူး အက်ိဳးေဆာင္အဖြဲ႔ဝင္ သံဃာမ်ားအားလံုးသည္ ေထာင္ထဲဝင္ေရာက္ၿပီးလွ်င္ အရွင္ဦးဝိစာရလမ္းစဥ္အတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေတာ္မူၾကမည္ဟု ဆံုးျဖတ္၏။ ထိုဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို အစိုးရထံသို႔လည္း ေပးပို႔အေၾကာင္းၾကား၏။

အရွင္ဦးဝိစာရ၏ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားသည္ ဘာသာေရးဝိနည္းေတာ္အရ တရားသျဖင့္ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားျဖစ္၍ အစိုးရကလိုက္ေလ်ာသင့္ေၾကာင္း အၿမိဳ႕ၿမိဳ႕သံဃအဖြဲ႔ဝင္မ်ားက စည္းေဝးဆံုးျဖတ္ေတာ္မူၾက၍ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် ေစာင္ေရေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာေသာ ေၾကးနန္းစာမ်ားကို အစိုးရအဖြဲ႔သို႔ ေပးပို႔အေၾကာင္းၾကားေတာ္မူ၏။ 

ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕ ၿဗိတိသွ်အစိုးရဟူသည္ အယူဝါဒကြဲျပားေနေသာ ဒိဌိမ်ားသာျဖစ္၍ ဗုဒၶဘာသာကို ေစာ္ကားျခင္းသည္ သည္းခံ၍ရေသာ္လည္း ၿဗိတိသွ်လက္ပါးေစ ဒိုင္အာခီအစိုးရမူကား ဗုဒၶဘာသာ ဗမာလူမ်ိဳး ျဖစ္ေသာ္ျငားလည္း ဘဝေကာင္းစားေရးကိုသာ သိေသာသူမ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးရွိ သံဃအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ အသင္းခ်ဳပ္မ်ားက ဆံုးျဖတ္ေတာင္းဆိုၾကသည္ကို လံုးဝလိုက္ေလ်ာျခင္းမျပဳဘဲ တင္းမာျမဲတင္းမာကာ အဝီဇိဂ်ိဳးကပ္ခံေနၾကေသာေၾကာင့္ ၁၉၂၉ ခု စက္တင္ဘာလ ၁၀ ရက္၊  ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၉၁ ခု ေတာ္သလင္းလဆုတ္ ၂ ရက္ေန႔တြင္ အရွင္ဦးဝိစာရသည္ ေထာင္ထဲ၌ ပ်ံလြန္ေတာ္မူေလေတာ့သည္။

 အရွင္ဦးဝိစာရသည္ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္တြင္ ပ်ံလြန္ေတာ္မူခဲ့၍ ထုိအခ်ိန္သည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ အသက္ ၁၄ ႏွစ္သာ ရွိေသး၏။ သို႔ရာတြင္ ထုိစဥ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းတုိ႔ေခတ္တေလွ်ာက္ လူငယ္ေမာင္မယ္အေပါင္း၏ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓါတ္၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓါတ္တုိ႔ကို အရွင္ဦးဝိစာရသည္ အစြမ္းကုန္ လႈပ္ခပ္ႏိုးထေစခဲ့ပါေတာ့သည္။